kerndoelen_po_APSIT_01 kerndoelen april 2006 vdex_classification_kerndoelen_po_04-2006.xml Nederlands Nederlands Mondeling%20onderwijs Mondeling onderwijs 1 1. informatie verwerven De leerlingen leren informatie te verwerven uit gesproken taal. Ze leren tevens die informatie, mondeling of schriftelijk, gestructureerd weer te geven. 2 2. spreken De leerlingen leren zich naar vorm en inhoud uit te drukken bij het geven en vragen van informatie, het uitbrengen van verslag, het geven van uitleg, het instrueren en bij het discussieren. 3 3. informatie beoordelen De leerlingen leren informatie te beoordelen in discussies en in een gesprek dat informatief of opinierend van karakter is en leren met argumenten te reageren. Schriftelijk%20onderwijs Schriftelijk onderwijs 4 4. informatie opzoeken De leerlingen leren informatie te achterhalen in informatieve en instructieve teksten, waaronder schema’s, tabellen en digitale bronnen. 5 5. teksttypes onderscheiden De leerlingen leren naar inhoud en vorm teksten te schrijven met verschillende functies, zoals: informeren, instrueren, overtuigen of plezier verschaffen. 6 6. informatie ordenen De leerlingen leren informatie en meningen te ordenen bij het lezen van school- en studieteksten en andere instructieve teksten, en bij systematisch geordende bronnen, waaronder digitale bronnen. 7 7. informatie vergelijken De leerlingen leren informatie en meningen te vergelijken en te beoordelen in verschillende teksten. 8 8. teksten produceren De leerlingen leren informatie en meningen te ordenen bij het schrijven van een brief, een verslag, een formulier of een werkstuk. Zij besteden daarbij aandacht aan zinsbouw, correcte spelling, een leesbaar handschrift, bladspiegel, eventueel beeldende elementen en kleur. 9 9. plezier in lezen en schrijven De leerlingen krijgen plezier in het lezen en schrijven van voor hen bestemde verhalen, gedichten en informatieve teksten. Taalbeschouwing%20waaronder%20strategieen Taalbeschouwing, waaronder strategieeen 10 10. strategieën hanteren De leerlingen leren bij de doelen onder ‘mondeling taalonderwijs’ en ‘schriftelijk taalonderwijs’ strategieen te herkennen, te verwoorden, te gebruiken en te beoordelen. 11 11. principes en regels De leerlingen leren een aantal taalkundige principes en regels. Zij kunnen in een zin het onderwerp, het werkwoordelijk gezegde en delen van dat gezegde onderscheiden. De leerlingen kennen: regels voor het spellen van werkwoorden; regels voor het spellen van andere woorden dan werkwoorden; regels voor het gebruik van leestekens. 12 12. woordenschat De leerlingen verwerven een adequate woordenschat en strategieen voor het begrijpen van voor hen onbekende woorden. Onder ‘woordenschat’ vallen ook begrippen die het leerlingen mogelijk maken over taal te denken en te spreken. ENGELS ENGELS 13 13. informatie verwerven De leerlingen leren informatie te verwerven uit eenvoudige gesproken en geschreven Engelse teksten. 14 14. spreken De leerlingen leren in het Engels informatie te vragen of geven over eenvoudige onderwerpen en zij ontwikkelen een attitude waarbij ze zich durven uit te drukken in die taal. 15 15. schrijfwijze van woorden De leerlingen leren de schrijfwijze van enkele eenvoudige woorden over alledaagse onderwerpen. 16 16. woordenboek hanteren De leerlingen leren om woordbetekenissen en schrijfwijzen van Engelse woorden op te zoeken met behulp van het woordenboek. FRIES FRIES Fries%20Mondeling%20taalonderwijs Mondeling taalonderwijs 17 17. positieve attitude De leerlingen ontwikkelen een positieve attitude ten opzichte van het gebruik van Fries door henzelf en anderen. 18 18. informatie verwerven De leerlingen leren informatie te verwerven uit gesproken Fries. Het gaat om teksten die informatie geven, plezier verschaffen, meningen of aanwijzingen bevatten over voor hen bekende onderwerpen. 19 19. spreken De leerlingen leren zich naar inhoud en vorm in het Fries uit te drukken in situaties uit hun dagelijks leven waarin zij informatie vragen of geven over een onderwerp waarmee zij vertrouwd zijn. Fries%20Schriftelijk%20taalonderwijs Schriftelijk taalonderwijs 20 20. teksttypes hanteren De leerlingen leren informatie te verwerven uit teksten in het Fries in frequent voorkomende teksttypen (zoals artikelen in jeugdrubrieken, liedjes, verhalen). 21 21. teksten produceren De leerlingen leren eenvoudige teksten in het Fries te schrijven over alledaagse onderwerpen met het doel met anderen over die onderwerpen te communiceren. Fries%20Taalbeschouwing%20waaronder%20strategieen Taalbeschouwing, waaronder strategieen 22 22. woordenschat De leerlingen verwerven een woordenschat van frequent gebruikte Friese woorden en strategieen voor het begrijpen van voor hen onbekende woorden. REKENEN%2fWISKUNDE REKENEN/WISKUNDE Wiskundig%20inzicht%20en%20handelen Wiskundig inzicht en handelen 23 23. wiskundetaal gebruiken De leerlingen leren wiskundetaal gebruiken. 24 24. wiskundige problemen oplossen De leerlingen leren praktische en formele rekenwiskundige problemen op te lossen en redeneringen helder weer te geven. 25 25. strategieën beoordelen De leerlingen leren aanpakken bij het oplossen van rekenwiskundeproblemen te onderbouwen en leren oplossingen te beoordelen. Getallen%20en%20bewerkingen Getallen en bewerkingen 26 26. structuren doorzien De leerlingen leren structuur en samenhang van aantallen, gehele getallen, kommagetallen, breuken, procenten en verhoudingen op hoofdlijnen te doorzien en er in praktische situaties mee te rekenen. 27 27. basisbewerkingen automatiseren De leerlingen leren de basisbewerkingen met gehele getallen in elk geval tot 100 snel uit het hoofd uitvoeren, waarbij optellen en aftrekken tot 20 en de tafels van buiten gekend zijn. 28 28. schattend rekenen De leerlingen leren schattend tellen en rekenen. 29 29. handig rekenen De leerlingen leren handig optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen. 30 30. standaardprocedures De leerlingen leren schriftelijk optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen volgens meer of minder verkorte standaardprocedures. 31 31. rekenmachine De leerlingen leren de rekenmachine met inzicht te gebruiken. Meten%20en%20meetkunde Meten en meetkunde 32 32. meetkundige problemen oplossen De leerlingen leren eenvoudige meetkundige problemen op te lossen. 33 33. eenheden en maten De leerlingen leren meten en leren te rekenen met eenheden en maten, zoals bij tijd, geld, lengte, omtrek, oppervlakte, inhoud, gewicht, snelheid en temperatuur. ORIENTATIE%20OP%20JEZELF%20EN%20DE%20WERELD ORIENTATIE OP JEZELF EN DE WERELD Mens%20en%20samenleving Mens en samenleving 34 34. gezondheid De leerlingen leren zorg te dragen voor de lichamelijke en psychische gezondheid van henzelf en anderen. 35 35. redzaam gedrag De leerlingen leren zich redzaam te gedragen in sociaal opzicht, als verkeersdeelnemer en als consument. 36 36. staatsinrichting De leerlingen leren hoofdzaken van de Nederlandse en Europese staatsinrichting en de rol van de burger. 37 37. waarden en normen De leerlingen leren zich te gedragen vanuit respect voor algemeen aanvaarde waarden en normen. 38 38. geestelijke stromingen De leerlingen leren hoofdzaken over geestelijke stromingen die in de Nederlandse multiculturele samenleving een belangrijke rol spelen, en ze leren respectvol om te gaan met verschillen in opvattingen van mensen. 39 39. milieu De leerlingen leren met zorg om te gaan met het milieu. Natuur%20en%20techniek Natuur en techniek 40 40. planten en dieren herkennen De leerlingen leren in de eigen omgeving veel voorkomende planten en dieren onderscheiden en benoemen en leren hoe ze functioneren in hun leefomgeving. 41 41. bouw van organismen De leerlingen leren over de bouw van planten, dieren en mensen en over de vorm en functie van hun onderdelen. 42 42. natuurkundige verschijnselen De leerlingen leren onderzoek doen aan materialen en natuurkundige verschijnselen, zoals licht, geluid, elektriciteit, kracht, magnetisme en temperatuur. 43 43. weer en klimaat De leerlingen leren hoe je weer en klimaat kunt beschrijven met behulp van temperatuur, neerslag en wind. 44 44. kennis van producten De leerlingen leren bij producten uit hun eigen omgeving relaties te leggen tussen de werking, de vorm en het materiaalgebruik. 45 45. technische oplossingen De leerlingen leren oplossingen voor technische problemen te ontwerpen, deze uit te voeren en te evalueren. 46 46. dagritme en seizoenen De leerlingen leren dat de positie van de aarde ten opzichte van de zon, seizoenen en dag en nacht veroorzaakt. Ruimte Ruimte 47 47. ruimtelijke inrichting De leerlingen leren de ruimtelijke inrichting van de eigen omgeving te vergelijken met die in omgevingen elders, in binnen- en buitenland, vanuit de perspectieven landschap, wonen, werken, bestuur, verkeer, recreatie, welvaart, cultuur en levensbeschouwing. In ieder geval wordt daarbij aandacht besteed aan twee lidstaten van de Europese Unie en twee landen die in 2004 lid werden, de Verenigde Staten en een land in Azie, Afrika en Zuid-Amerika. 48 48. omgang met water Kinderen leren over de maatregelen die in Nederland genomen worden/werden om bewoning van door water bedreigde gebieden mogelijk te maken. 49 49. spreiding van bevolking en landschap De leerlingen leren over de mondiale ruimtelijke spreiding van bevolkingsconcentraties en godsdiensten, van klimaten, energiebronnen en van natuurlandschappen zoals vulkanen, woestijnen, tropische regenwouden, hooggebergten en rivieren. 50 50. kaart en atlas De leerlingen leren omgaan met kaart en atlas, beheersen de basistopografie van Nederland, Europa en de rest van de wereld en ontwikkelen een eigentijds geografisch wereldbeeld. Tijd Tijd 51 51. historische bronnen De leerlingen leren gebruik te maken van eenvoudige historische bronnen en ze leren aanduidingen van tijd en tijdsindeling te hanteren. 52 52. tijdvakken De leerlingen leren over kenmerkende aspecten van de volgende tijdvakken: jagers en boeren; Grieken en Romeinen; monniken en ridders; steden en staten; ontdekkers en hervormers; regenten en vorsten; pruiken en revoluties; burgers en stoommachines; wereldoorlogen en holocaust; televisie en computer. 53 53. personen en gebeurtenissen De leerlingen leren over de belangrijke historische personen en gebeurtenissen uit de Nederlandse geschiedenis en kunnen die voorbeeldmatig verbinden met de wereldgeschiedenis. KUNSTZINNIGE%20ORIENTATIE KUNSTZINNIGE ORIENTATIE 54 54. uitdrukken en communiceren De leerlingen leren beelden, taal, muziek, spel en beweging te gebruiken, om er gevoelens en ervaringen mee uit te drukken en om er mee te communiceren. 55 55. reflecteren De leerlingen leren op eigen werk en dat van anderen te reflecteren. 56 56. cultureel erfgoed De leerlingen verwerven enige kennis over en krijgen waardering voor aspecten van cultureel erfgoed. BEWEGINGSONDERWIJS BEWEGINGSONDERWIJS 57 57. leren deelnemen De leerlingen leren op een verantwoorde manier deelnemen aan de omringende bewegingscultuur en leren de hoofdbeginselen van de belangrijkste bewegings- en spelvormen ervaren en uitvoeren. 58 58. leren samenwerken De leerlingen leren samen met anderen op een respectvolle manier aan bewegingsactiviteiten deelnemen, afspraken maken over het reguleren daarvan, de eigen bewegingsmogelijkheden inschatten en daarmee bij activiteiten rekening houden.