7 Werken met VDEX-en
7.1 VDEX algemeen
De metadatastandaard IEEE-LOM werkt met vrije velden of velden met vaste vocabulaires. Vocabulaires zijn rijtjes van waarden, die in een bepaald veld gebruikt mogen worden. Het is belangrijk af te spreken welke waarden in welk veld gebruikt worden om de informatie probleemloos uit te kunnen wisselen. Het uitwisselen van XML-documenten is mogelijk als bepaalde velden/elementen alleen met specifieke waarden invulbaar zijn. Op die manier kan het systeem het element op de juiste manier interpreteren. Andere velden (bijvoorbeeld naam, adres) kunnen wel vrij invulbaar zijn, omdat deze niet relevant zijn voor de manier van uitwisseling.
Een voorbeeld van de bestanden, waarin de vocabulaires worden gedefinieerd, zijn VDEX bestanden. VDEX-bestanden bevatten een machineleesbare representatie van een vocabulaire. Dit kan variëren van hele eenvoudige vocabulaires met alleen de waardes "yes" en "no" tot meer complexe taxonomieën.
http://vocabulairebank.edustandaard.nl
7.2 Pad naar VDEX-bestanden
Alle gebruikte VDEX-bestanden moeten op één plaats verzameld zijn en vanuit het portaal (bv via internet) leesbaar.
Dat betekent, dat als er aangepaste VDEX-en gebruikt worden, de plaats waar ze verzameld worden zelf beheerd moet kunnen worden.
De meest veilige weg is het aanroepen van de landelijk erkende en beheerde VDEX-en vanaf de site van Edustandaard (zie: http://www.edustandaard.nl/vocabulaires/overzicht):
Voorbeeld: http://download.edustandaard.nl/vdex/
Nadeel: er kan niets zelf aangepast worden.
Een andere aanpak is het zelf hosten op een server van de VDEX-en en aanpassingen maken.
Dat kan op twee manieren:
- op een URL die via internet te raadplegen is.
Voorbeeld: http://www.apsitprojecten.nl/VDEX/
- in een directory op de Sharepointserver met de juiste leesrechten.
Voorbeeld: D:\VDEX
7.3 VDEX-en aanpassen
Het is mogelijk om een bestaande VDEX aan te passen, waardoor de gebruikersinterface eenvoudiger wordt of relevanter voor de doelgroep:
- irrelevante items voor de doelgroep weglaten (b.v. VVE weglaten voor VO en BVE);
- namen vereenvoudigen (b.v. gratis i.p.v. no).
Daarnaast is het mogelijk een eigen VDEX te bouwen, maar dat heeft alleen zin als er in Edurep ook materialen mee gemetadateerd worden.
Zoeken met een VDEX naar metadata die niemand heeft ingevoerd zal altijd tot 0 resultaten leiden.
7.3.1 VDEX items weglaten
In de officiële VDEX-en staan soms allerlei opties die voor de doelgroep irrelevant zijn en als ruis ervaren worden. Door het weglaten van een deel van de items wordt de keuzelijst voor de gebruiker duidelijker, korter en relevanter.
Voorbeeld: alles rond PO en BVE weglaten in een menu voor VO.
Vergelijk bij voorbeeld:
7.3.2 VDEX teksten vereenvoudigen
In de officiële VDEX-en staan soms benamingen en omschrijvingen die te lang zijn om te gebruiken in de userinterface. Het kan ook zijn, dat er voor de doelgroep herkenbaarder benamingen voor hetzelfde item zijn dan de officiële benaming. In dat geval kan de VDEX aangepast worden.
Vergelijk bij voorbeeld:
Origineel:
<term orderSignificant="false" validIndex="true">
<termIdentifier>1</termIdentifier>
<caption>
<langstring language="nl">De leerlingen leren informatie te verwerven uit gesproken taal. Ze leren tevens die informatie, mondeling of schriftelijk, gestructureerd weer te geven.</langstring>
</caption>
</term>
Aangepast:
<term orderSignificant="false" validIndex="true">
<termIdentifier>1</termIdentifier>
<caption>
<langstring language="nl">1. informatie verwerven</langstring>
</caption>
<description>
<langstring language="nl">De leerlingen leren informatie te verwerven uit gesproken taal. Ze leren tevens die informatie, mondeling of schriftelijk, gestructureerd weer te geven.</langstring>
</description>
</term>
De termIdentifier mag NIET aangepast worden!
7.3.3 eigen VDEX maken
Daarnaast is het mogelijk een eigen VDEX te bouwen, maar dat heeft alleen zin als er in Edurep ook materialen mee gemetadateerd worden.
Zoeken met een VDEX naar metadata die niemand heeft ingevoerd zal altijd tot 0 resultaten leiden.
Een VDEX is pas een standaard als veel gebruikers ermee werken en als deze landelijk onderhouden wordt en gepubliceerd via www.Edustandaard.nl.
Vergelijk bij voorbeeld:
Nogmaals: een VDEX kan pas echt goed gaan werken, als alle invoerders van Edurep dezelfde VDEX gebruiken (al dan niet versimpeld, zoals in 7.3.1 of 7.3.2).
Als er in een later stadium landelijk een andere versie voor dezelfde taxonomie gemaakt wordt, is alle geïnvesteerde werk voor niets geweest.
Zie: http://vocabulairebank.edustandaard.nl